1- Hırsızlık Suçu Nedir?

Hırsızlık suçu; bir kişinin sahibi ya da kullanımında olan bir eşyayı rıza dışında, kendisine veya bir başkasına yarar sağlamak amacıyla, bulunduğu yerden almaktadır. [TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR, yuksekkaya.tr] (TCK md 141/1.f). Dikkat edilirse hırsızlıkta, rıza dışılık söz konudur. Hırsızlık, bir başkasına ait taşınır bir malın, sahibinin rızası olmaksızın alınması ve zilyetliğinin (mal üzerindeki fiili hakimiyetin) değiştirilmesi olarak tanımlanır [TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR, yuksekkaya.tr]. Hırsızlığa konu eşya, zorla alınırsa bu yağma suçunu oluşturur [YAĞMA SUÇU GASP SUÇU, yuksekkaya.tr].

2-Hırsızılık Suçu Şikayete Tabi Mi?

Hırsızlık suçunun şikayete bağlı olup olmadığı hakkında verilen olumlu yanıtların hepsi yanlıştır. Hırsızlık suçu şikayete tabi değildir. ANCAK, klasik hırsızlıktan farklı olarak, bir taşınır malı kullanıp geri vermek amacıyla yapılan ve kanunda "kullanma hırsızlığı" suçu olarak TCK md. 146'da düzenlenen suç, şikayete tabidir [TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR, yuksekkaya.tr]. Örneğin; bir öğrenci yurdunda okula giderken giymek ve okuldan gelince yerine geri konmak için giyilen başkasına ait bir ayakkabı, özel bir kutlama yahut törende giymek üzere alınan ve törenden sonra geri verilecek olan veya verilen kıyafet, kullanma hırsızlığı suçunun konusunu oluşturur.

3- Hırsızlığın Cezası Ne Kadardır?

Kanunda; basit hırsızlık (TCK md. 141/1.f) için 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası öngörülür [TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR, yuksekkaya.tr], nitelikli hırsızlık (TCK md. 142/1.f.) için 3 yıldan 7 yıla kadar hapis cezası düzenlenmiştir [TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR, yuksekkaya.tr]. Nitelikli hırsızlığın bazı özel becerilerle yahut fırsatları kullanmak suretiyle işlenmesi halinde (TCK md. 142/2.f.) 5-10 yıl arası hapis cezası düzenlenmiştir. Ancak; suçun örgüt kapsamında işlenmesi, kendini savunamayacak kişiye karşı işlenmesi, gece işlenmesi gibi ağırlaştırıcı nedenler kanunda yer aldığı gibi, malın değerinin azlığı, ortaklık durumu, zorunluluk gibi hallerde daha az cezanın verilmesini düzenleyen hükümler de kanunda bulunmaktadır.

4- Hırsızlık Suçunda Etkin Pişmanlık Olur Mu?

Hırsızlık suçuna dair etkin pişmanlık, TCK md. 168'de düzenlenmiştir [TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR, yuksekkaya.tr]. Hırsızlık suçunda etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanması için; kanunda belirtilen şartların hangi zaman diliminde (soruşturma başlamadan önce, soruşturmadan sonra ancak kovuşturma başlamadan özne, hüküm verilmeden önce gibi) gerçekleştiği, verilecek cezadan yapılacak indirimi belirlemektedir.

5-Hırsızlık Suçu Önödemeye Tabi Mi?

Önödeme TCK md. 75'te düzenlenmiştir [TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR, yuksekkaya.tr] ve uzlaşmaya tabi olmayıp da kanunda cezasının; üst sınırı 6 ayı aşmayan ve sadece adli para cezası olan suçlar için geçerlidir. Hırsızlığın en basit halinin dahi üst sınırı 3 yıl olduğundan, hırsızlık suçu önödemeye tabi değildir.

6- Hırsızlık Suçu Uzlaştırmaya Tabi Mi?

Hırsızlık suçunun sadece basit hali (TCK md. 141/1.f) uzlaştırmaya tabidir. Ayrıca; kullanma hırsızlığı (TCK md. 146/1.f.) [TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR, yuksekkaya.tr] ve hırsızlıkta daha az cezayı gerektiren halleri düzenleyen TCK md. 144 dahilinde işlenen hırsızlıklar, takibi şikayete tabi olduğundan, bu suçlar da uzlaştırma kapsamındadır.

7- Hırsızlıkta Zarar Giderilirse Beraat Kararı Verilir Mi?

Hırsızlık suçunda bir etkin pişmanlık göstergesi olarak, hırsızlığa konu mal aynen iade edilir yahut mağdurun hırsızlıktan dolayı uğradığı zarar, tamamen veya kısmen giderilirse ve ÖZELLİKLE suçun mağduru bunu kabul eder ise, cezadan büyük oranda indirim sağlanır, ANCAK beraat kararı verilemez. Fakat, hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya erteleme hükümleri, diğer şartlar mevcut ise, gündeme gelebilir.

8- Hırsızlık Suçundan Tutuklama Olur Mu?

Tutuklama bir tedbirdir. CMK md. 100 vd. maddelerinde düzenlenen şartlar var ise şüpheli yahut sanık hakkında tutuklama kararı verilebilir [KATALOG SUÇ GEREKÇESİYLE TUTUKLAMA VE ANAYASA'YA AYKIRILIK SORUNU, yuksekkaya.tr]. Bu nedenle doğrudan doğruya "her hırsızlık suçundan tutuklama verilir yahut verilemez" diyemeyiz. Ancak burada 2 nokta gözden kaçırılmamalıdır.

Birinci; mağdurun zararının giderilip giderilmediğine ilişkindir. Eğer mağdurun zararı giderilmiş ise, mahkemelerin tutuklamadan çok, adli kontrol sistemlerinden bir veya bir kaçını uygulamak suretiyle şüpheli veya sanığı serbest bıraktıkları, sık karşılaşılan bir durumdur.

İkincisi; katalog suç konusudur. Maalesef ülkemizde, yanlış uygulanan bir katalog suç kavramı vardır. CMK md. 100/3.f.'da düzenlenen katalog suç kavramı, liste halinde sayılan suçlar hakkında bir itham var ise, tutuklama nedeni var sayılmasına dayalıdır [KATALOG SUÇ GEREKÇESİYLE TUTUKLAMA VE ANAYASA'YA AYKIRILIK SORUNU, yuksekkaya.tr].

Eğer formüle eder isek; tutuklama şu 2 şartın bir arada olmasını zorunlu kılar: Somut delil + tutuklama nedeni.

CMK md. 100/2.f.'da sayılan şartların biri var ise, tutuklama nedeni var sayıldığı gibi, CMK md. 100/3.f.'da düzenlenen ve liste halinde sayılan suçlardan (katalog suçlar) en az biri ile ilgili bir itham var ise yine tutuklama nedeni var sayılabilir.

Böyle bir durumda, ister katalog suçlardan olan hırsızlığa dair bir itham bulunsun isterse de CMK md. 100/2.f.'daki sayılan hususlardan biri var olsun, her iki halde de doğrudan doğruya tutuklama kararı VERİLEMEZ. Bu durumda, yukarıda verdiğimiz formülün (Tutuklama= somut delil + tutuklama nedeni) sadece ikinci şartı gerçekleşmiş olur. Her hâlükârda, mutlaka ve mutlaka, tutuklama kararı verilebilmesi için somut delilin de olması gerekmektedir.

Fakat uygulamada, somut delil var mı yok mu tartışmasına girmeden, delillerin soyut olduğu açıkça görülmekte olsa dahi, katalog suçlardan birinden dolayı bir itham var ise mahkemeler, direkt olarak tutuklama kararı vermektedirler.

Somut delil kısaca, isnat edilen suçun fail tarafından işlendiğini DOĞRUDAN DOĞRUYA işaret eden, fiziksel delillerdir. Somut delil, kesin delil kadar güçlü olmayan ancak soyut delillerden ise çok çok güçlü olan delillerdir. Örneğin; mağdurun beyanı, soyut delildir. Aynı şekilde, görgüye de duyuma da dayalı tanık beyanları soyut delillerdir. Yine, çalınan malın bir benzerinin mağdurda olması ve mağdurun bu malı aldığı yeri kanıtlaması karşısında, bu benzerlik de soyut delil olarak kalacaktır. Ancak; çalınan bir malın yahut çok benzerinin failin/şüphelinin elinde olduğunu gösteren (sosyal medya paylaşımları, dolaylı itiraflar vs.) delillere rağmen failin, malı nereden alındığını ispatlayamamasından ziyade, bu konuda hayatın olağan akışına uygun olmayan ve ceza almaktan kurtulmak amacıyla söylendiği açıkça belli olan beyanlarda bulunması (yolda buldum, nerden geldiğini bilmiyorum, tanımadığım biri verdi gibi), somut delil kadar etkili verilerdir. Bununla birlikte, hırsızlık suçunun fail tarafından işlendiğine işaret eden yazışmalar, ses kayıtları, çalınan mal ile çekilen bir foto gibi deliller, somut delillerdir.

Hırsızlık anını gösteren bir kamera kaydı gibi deliller ise somuttan öte "kesin delil"dir ve artık böyle bir halde somut delil şartı zaten çoktan oluşmuş olacaktır.

Netice olarak uygulamada, hem basit hem de nitelikli hali katalog suçlar arasında sayıldığından hırsızlık suçunda, tutuklama olması, kuvvetle muhtemeldir.