SANIĞIN SORGUYA ÇEKME HAKKI

Site Etiketleri: Adana Ceza Avukatı Adana Boşanma Avukatı Adana Avukat Adana Ağır Ceza Avukatı Ceza Avukatı Adana Avukat Boşanma Avukatı Ağır Ceza Avukatı Adana Ceza Avukatı Adana Ağır Ceza Avukatı

SANIĞIN SORGUYA ÇEKME HAKKI

05-03-2026

Sorgu Nedir?

Sorgu, ceza yargılaması açısından genellikle hatta her zaman "şüpheli" veya "sanık" için kullanılır. Soruşturma aşamasında şüphelinin, yargılama aşamasında sanığın, üzerine atılı itham hakkında bilgilendirilmesi ve buna bağlı olarak sunulan delillerden haberdar edilerek hakimlik veya mahkeme tarafından ifadesinin alınması, soru sorulması, açıklama yapması beklenmesi gibi tüm işlemlerin bir arada yapıldığı sürece, sorgu denilir.

Peki, sanığın sorguya çekme hakkı nedir?

Sanığın Sorguya Çekme Hakkı

Sanık, tanığı sorguya çekebilir veya müdafisi aracılığıyla çektirebilir. Bu hak, hem Anayasanın hem de genel ve özel kanunların sanığa tanıdığı bir haktır.

Uzunca bir süre bu hak, yargı makamlarınca kullandırılmak istenmemiş, hatta bugün dahi bu konuda bir direncin varlığı istinaf ve temyiz mahkemeleri bozma kararları ile net olarak görülmektedir.

Yargıtay bir çok kararında "Mahkûmiyete esas alınan, suçun sübutu ve cezanın kişiselleştirilmesi bakımından belirleyici delil olan ve talimat ile dinlenen tanık ....'nın doğrudan aleni duruşmada sanığın huzurunda, bunun mümkün olmaması halinde ise, 5271 sayılı Kanun'un 180 inci maddesinin birinci, ikinci ve beşinci fıkraları gereğince SEGBİS kullanılmak ya da anılan Kanun'un 181 inci maddesinin birinci fıkrasında öngörülen usule riayet edilmek suretiyle dinlenip AİHS’in 6/3-d ve Anayasa'nın 36 ncı maddeleri ile teminat altına alınan “iddia/kamu tanıklarını sorguya çekmek veya çektirmek” hakkı tanınması gerektiği gözetilmeden; ifade metinlerinin okunması ile yetinilerek hüküm verilmesi(ni)" hukuka aykırı bularak bozma kararı vermiştir (İLGİLİ KARARIN TAMAMI İÇİN TIKLAYIN)

Sanığın Sorguya Çekme Hakkında Usul

Tüm ülkede uygulama birliği sağlama görevi olan Yargıtay, vermiş olduğu kararlarda, şu uygulamanın yerleşmesi konusunda hassas davranmaktadır:

Aleyhe Beyanda Bulunan Tanıklar: Kararlar daha çok bozma konusunda "mahkumiyete esas alınan tanık beyanı"ndan bahsetse de burada kastedilen, özellikle soruşturma aşamasında sanık aleyhine beyanda bulunan tanıkları kapsamaktadır. Yani soruşturma aşamasında eğer sanık hakkında aleyhe beyanda bulunan bir tanığın, yargılama aşamasında bizzat sanığın veya müdafisinin hazır olduğu bir celsede dinlenmesi gerekmektedir. Bu "bizzat bulunma" hususu, SEGBİS yöntemi ile de sağlanabilir.

Ulaşılmak İstenen Amaç: Amaç; sanık aleyhine beyanda bulunan tanığın güvenilirliğini test edebilme, sanığın tanığı hukukun elverdiği ölçüde sorguya çekebilme hakkının kullanılmasını sağlamaktır.

Savunma Tanıkları: Burada "iddia/kamu tanıkları"nın sorguya çekilmesinin vurgulanması gayet doğaldır çünkü zaten savunmanın tanığı olan kişilerin sanık veya müdafisi tarafından sorguya çekilmesini zorunlu görmeye gerek yoktur. Ancak sanık, savunma tanığı olarak sunduğu tanıklara da soru sorma, tanığın değinmediği veya tam açıklığa kavuşturamadığı ancak savunma için önemli olan konular hakkındaki bilgilerini mahkemeye aktarmasını sağlamak amacıyla soru sorabilir.

Bilimsel Temel: İnsanların olmadığı yerde insanları suçlamak, kolaydır. Bilimsel olarak kanıtlanmıştır ki; aleyhine beyanda bulunulan kişinin o an ortamda bulunmaması, ithamda bulunan kişinin olayı abartmasına veya kendisinin beyanını alan kişilerin yönlendirmelerine açık halde bulunmasına neden olmaktadır. Ama yüzyüzelik ilkesi gereği tanıkla sanığın (veya müdafisinin) aynı ortamda bulunması ve soru sormak suretiyle sorguya çekilmesi, yalancı tanıklığın da suç olduğu da hatırlanırsa, tanığın doğruları söylemeye veya önceki beyanında yanlış (veya yalan) söylediği beyanlarını düzeltmeye imkan sağlamaktadır.

Sonuç:

Maalesef klasik yargılamalarda, diğer sanık lehine olan bir çok hakta olduğu gibi sanığın sorgu hakkı da hassas davranılan konulardan biri değildir. Yığınla bozma kararına rağmen yerel mahkemelerin bu konudaki direncini anlamak mümkün olmasa da sanığın sorgu hakkı konusunda sanıkların (ve özellikle sanık müdafilerinin) bu hususa dikkat etmeleri, önemlidir.

sorgu

BENZER KONULAR

Adli Sicil Kaydı ve Arşiv Kaydı Silinir Mi?

Aile Konut Şerhi

ANLAŞMALI BOŞANMA VE BOŞANMA PROTOKOLÜ

ATATÜRK ALEYHİNE SUÇLAR

BOŞANMA DAVALARINDA MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT

BOŞANMA DAVASI

GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇU

7406 SAYILI KANUN İLE TCK'DA VE BİR KISIM KANUNLARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

İŞLENEMEZ SUÇ

MEŞRU SAVUNMA

ORGANİZE SUÇLULUK

SUÇUN DEREBEYLERİ

CEZA AVUKATININ YOL HARİTASI

KASTEN ÖLDÜRMEYE TEŞEBBÜS SUÇU

SUÇA YARDIM ETME

TCK MD 1 - CEZA KANUNUNUN AMACI

TCK MADDE 267 İFTİRA SUÇU

YAĞMA (GASP) SUÇU

UYUŞTURUCU VE UYARICI MADDE TİCARETİ YAPMA SUÇU

TEFECİLİK SUÇU ÜZERİNE

HİÇ KİMSE KONUŞMAYA ZORLANAMAZ!

CEZA KANUNLARINI BİLMEMEK MAZERET DEĞİLDİR

BOŞANMA DAVALARINDA CİNSEL KUSUR İDDİALARI

KISITLAMA KARARI VE AVUKATIN HAKLARI

CEZA YARGILAMASINDA SONRADAN DEĞİŞEN - ÇELİŞEN İFADE

YARGITAY KURAL OLARAK MADDİ VAKIA DENETİMİ YAPAMAZ

SUÇ İŞLEMEK AMACIYLA ÖRGÜT KURMA SUÇLARINDA HİYERARŞİ VE İSPAT SORUNU BİR KARAR İNCELEMESİ

TERK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI

EVLİLİKTE ÇOCUĞU KORUMAK İÇİN TEHDİT - BOŞANMA

HUKUKUN YASAKLADIĞI PUSULA: SUÇ YOLU (ITER CRIMINIS)

KASTEN ÖLDÜRME SUÇLARINDA TAHRİK

CEZA SORUŞTURMASI VE YARGILAMASINDA AVUKATIN YERİ VE ZORUNLU-İSTEĞE BAĞLI MÜDAFİLİK

KATALOG SUÇ GEREKÇESİYLE TUTUKLAMA VE ANAYASA'YA AYKIRILIK SORUNU

EŞ TAKİBİ - DEDEKTİFLİK VE HUKUKİ DURUM

KÖTÜ MUAMELE SUÇU (TCK M. 232/1. F.)

POŞETTE PARMAK İZİ ÇIKMASI CEZALANDIRMAK İÇİN TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİLDİR

6284 SAYILI KANUN: SOMUT DELİLİN HİÇE SAYILMASI VE ÇÖZÜM

POSTMODERN ENGİZİSYON KURALI: KADININ BEYANI ESASTIR!

CİNSEL SUÇLARDA İFTİRALAR VE SAVUNMANIN HUKUKSAL GÜCÜ

CEZA YARGILAMASININ AMACI: MADDİ GERÇEĞİ ORTAYA ÇIKARMAK

HUKUKA AYKIRI ESAS HAKKINDA MÜTALAA SORUNU

YARGITAY KARARLARI PENCERESİNDEN "SUÇ İŞLEMEYE TAHRİK" SUÇU

SUSMA HAKKINI KULLANMAK ve SUÇU İNKAR ETME ALEYHE YORUMLANAMAZ

TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR

YARGITAY'A GÖRE "YAĞMA SUÇU"

BOŞANMA HUKUKUNDA "EYLEMLİ / FİİLİ AYRILIK" KAVRAMI

ZİNCİRLEME UYUŞTURUCU TİCARETİ SUÇUNDA ETKİN PİŞMANLIK

TİK TOK PAYLAŞIMLARI VE BOŞANMA

CEZA DAVALARININ VAZGEÇİLMEZ UNSURU: TANIK

SUÇ İŞLEMEK AMACIYLA ÖRGÜT KURMA SUÇUNDA KAST

KARŞI CİNSLE YANAK YANAĞA FOTOĞRAF ÇEKTİRMEK - BOŞANMA

KİŞİSEL VERİLERDE HAKİMİYET UNSURU VE BERAAT NEDENİ

CEZA DAVALARINDA DAVA ZAMANAŞIMI

TALİMATLA İFADE ALMA / SAVUNMA VE 5 YIL ALT SINIR SORUNU

YEREL MAHKEMELERİN SEGBİS KARŞITLIĞI VE SAVUNMA HAKKININ KISITLANMASI

CEZA DAVALARINDA CEZANIN BELİRLENMESİ

SANIK SAVUNMASININ ÇÖKMESİ

KARIŞTIRILAN ÖNEMLİ 5 KAVRAM: DAİMİ ARAMA KARARI - YAKALAMA EMRİ - GÖZALTI - KAÇAKLIK KARARI - TUTUKLAMA KARARI

NİTELİKLİ CİNSEL İSTİSMAR İDDİASI VE BERAAT: BİR KARAR İNCELEMESİ

DEEPFAKE VE DEEPFAKE SUÇLARI

TELETIP - TELE SAĞLIK VE UZAKTAN SAĞLIK HİZMETİNİN HUKUKİ BOYUTU

HACK SUÇLARI VE TCK'DAKİ CEZAİ YAPTIRIMLARI: DİJİTAL DÜNYADA HUKUKİ GÜVENLİĞİNİZ

MAHKEMEDEN TUTUKLANMAMA GÜVENCESİ KARARI

CEZA YARGILAMASINDA SON SÖZ SANIĞINDIR KURALI

TÜRK CEZA HUKUKUNDA HAKSIZ TAHRİK KAVRAMI

TÜRK HUKUKUNDA DİJİTAL UNUTULMA HAKKI

GENEL ANLAMDA YARALAMA SUÇLARI VE KANUNİ ÇERÇEVE

TCK MADDE 190 KAPSAMINDA UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE KULLANILMASINI KOLAYLAŞTIRMA VE ÖZENDİRME SUÇLARINA İLİŞKİN YARGITAY İÇTİHATLARI ÇERÇEVESİNDE HUKUKİ İNCELEME