TANIKLARIN DİNLENECEĞİ GÜNÜN SANIK VE MÜDAFİSİNE BİLDİRİLME ZORUNLULUĞU
Bayram Yüksekkaya


TANIKLARIN DİNLENECEĞİ GÜNÜN SANIK VE MÜDAFİSİNE BİLDİRİLME ZORUNLULUĞU
08-03-2026

Ceza yargılamasının en önemli delillerinden olan tanık beyanı, sanığın hukuki durumu için azami öneme sahiptir. Ceza yargılamasında bu kadar öneme sahip bir delilin, sanığa önceden haber verilmeden mahkemece değerlendirilmesi, düşünülemezdir.

Ancak uygulamada bu konu hiç de önemsememektedir. Yargıtay'ın bu konuda verdiği yığınla bozma kararı, yerel mahkemelerin tanıkları dinlemeden önce sanık ve varsa müdafisine bildirilmesini bir "angarya" olarak gördüğünü açıkça göstermektedir. Bu kadar bozma kararına rağmen bir ceza hakiminin bunu unutması, bilmemesi; zaten düşünülemezdir. 

Tanıkların duruşmaya çağrılması ve bunun zapta geçirilmesi, bu hakkın yerine getirilmesi konusunda yeterli değildir. Uygulamada gerek tensiple gerekse de celselerde ara kararlarla, tanıklar duruşmaya çağrılmaktadır ancak sanık ve varsa müdafisine "tanığın dinleneceği celsede hazır bulunmaları" hatırlatılması gibi bir uygulama zaten yoktur. Bununla birlikte katılan taraf (veya istisnai de olsa mahkeme) bir tanığı hazır edip dinletmek istediğinde, celsede sanık veya sanıklardan biri yoksa veya sanığın mevcut müdafisi o an orada bulunmuyorsa, tanığın dinlenmesi hususu bir sonraki celseye ertelenmeli, sanık/sanıklar ve müdafilere bu konuda bilgilendirme yapılmalıdır.

Bazen de mahkemeye başvuran bir tanığı mahkeme, sanık ve müdafisine hiçbir bildirim yapmadan dinletmekte, sanık ve/veya müdafisinin haberi olmadan tanık beyanı dosyaya eklenmektedir.

Bu durum yani bir tanık dinlemek için bir celse beklemek, yargılamanın uzamasını sağlayıcı bir unsur olarak görülmekte, pek önemsenmemektedir. Ancak uygulamada; dosyayı hiç incelemeden gelen veya izinli olmaları nedeniyle hakimlerin celse ertelemeleri (dosyanın incelemeye alınması gibi hukuk dışı gerekçelerle), bilirkişinin zamanında raporu sunmaması nedeniyle celselerin ileri tarihe atılması, yine dosyayı tam bilmediği için esas hakkında mütalaa sunmak için süre isteyen iddiamakamı gibi yargılamayı uzatan durumalar göz önüne alındığında, yeni dinlenecek bir tanık için bir celse dosyanın ertelenmesinin, pek de bir önemi olmadığı açıkça anlaşılmaktadır. 

Peki neden dinlenecek olan tanığın önceden sanık veya müdafisine haber verilmesi lazımdır? Çünkü bu durum, "savunma hakkı"yla birebir ilgilidir. Savunma hakkı; içerisinde tanıkları sorguya çekme hakkını da kapsar. Sanık, kendisi aleyhine beyanda bulunan veya bulunacak olan tanıkla yüzleşmek hakkına sahiptir (yüzyüzelik ilkesi). Ayrıca sanığın, tanığa sorular sorarak, beyanının doğruluğunu test etme hakkı, hem uluslararası hem de başta Anayasa olmak üzere ulusal kanunlarca tanınmış ve kısıtlanamaz bir haktır. 

Nitekim Yargıtay yeni tarihli bir kararında bu durumu şu şekilde özetlemiştir:

"Mahkumiyete esas alınan, suçun sübutu ve cezanın kişiselleştirilmesi bakımından belirleyici delil olan ve talimat ile dinlenen tanıklar ...'in doğrudan aleni duruşmada sanığın huzurunda veya 5271 sayılı CMK’nın 180/1-2-5. maddesi gereğince SEGBİS kullanılmak ya da anılan Kanun'un 181/1 maddesinde öngörülen usule riayet edilmek suretiyle istinabe yoluyla dinlenip AİHS’in 6/3-d ve Anayasa'nın 36. maddeleri ile teminat altına alınan “iddia/kamu tanıklarını sorguya çekmek veya çektirmek” hakkı tanınması gerektiği gözetilmeden; tanıkların dinlenilmesi için belirlenen günün sanık ve müdafiine bildirilmeden, sanığın tanıkları sorgulama hakkının engellenmesi suretiyle CMK'nın 180/1 ve 181/1. maddelerindeki emredici hükümlere riayet edilmeyerek savunma hakkının kısıtlanmasına yol açacak şekilde CMK’nın 181/1 ve 210. maddelerine muhalefet edilmesi, kanuna aykırı(dır)" (KARARIN TAMAMI İÇİN TIKLAYIN)

Yerel mahkemeler, iddia/kamu tanıklarını yani sanık aleyhine tanıklık yapacakları daha baştan belli olan bu yöndeki tanıkları dinlemeden önce, sanığa ve var ise müdafisine, bu tanığın/tanıkların ne zaman dinleneceğini açıkça ve ayrıca belirtmeli, bu konuda gerekirse tebligat çıkarmalı, hatta hazır bulunmazlar ise savunma hakkının kısıtlanmasına kendilerinin sebebiyet vereceğine yönelik bir ihtar şerhi düşerek, bildirmelidir.

Aksi halde ne karar verilirse verilsin, verilen karar kaldırılmaya/bozmaya mahkum bir karar olacaktır.

Bayram Yüksekkaya
Site Etiketleri: Adana Ceza Avukatı Adana Boşanma Avukatı Adana Avukat Adana Ağır Ceza Avukatı Ceza Avukatı Adana Avukat Boşanma Avukatı Ağır Ceza Avukatı Adana Ceza Avukatı Adana Ağır Ceza Avukatı

BENZER KONULAR

Adli Sicil Kaydı ve Arşiv Kaydı Silinir Mi?

Aile Konut Şerhi

ANLAŞMALI BOŞANMA VE BOŞANMA PROTOKOLÜ

ATATÜRK ALEYHİNE SUÇLAR

BOŞANMA DAVALARINDA MADDİ VE MANEVİ TAZMİNAT

BOŞANMA DAVASI

GÖREVİ YAPTIRMAMAK İÇİN DİRENME SUÇU

7406 SAYILI KANUN İLE TCK'DA VE BİR KISIM KANUNLARDA YAPILAN DEĞİŞİKLİKLER

İŞLENEMEZ SUÇ

MEŞRU SAVUNMA

ORGANİZE SUÇLULUK

SUÇUN DEREBEYLERİ

CEZA AVUKATININ YOL HARİTASI

KASTEN ÖLDÜRMEYE TEŞEBBÜS SUÇU

SUÇA YARDIM ETME

TCK MD 1 - CEZA KANUNUNUN AMACI

TCK MADDE 267 İFTİRA SUÇU

YAĞMA (GASP) SUÇU

UYUŞTURUCU VE UYARICI MADDE TİCARETİ YAPMA SUÇU

TEFECİLİK SUÇU ÜZERİNE

HİÇ KİMSE KONUŞMAYA ZORLANAMAZ!

CEZA KANUNLARINI BİLMEMEK MAZERET DEĞİLDİR

BOŞANMA DAVALARINDA CİNSEL KUSUR İDDİALARI

KISITLAMA KARARI VE AVUKATIN HAKLARI

CEZA YARGILAMASINDA SONRADAN DEĞİŞEN - ÇELİŞEN İFADE

YARGITAY KURAL OLARAK MADDİ VAKIA DENETİMİ YAPAMAZ

SUÇ İŞLEMEK AMACIYLA ÖRGÜT KURMA SUÇLARINDA HİYERARŞİ VE İSPAT SORUNU BİR KARAR İNCELEMESİ

TERK SEBEBİYLE BOŞANMA DAVASI

EVLİLİKTE ÇOCUĞU KORUMAK İÇİN TEHDİT - BOŞANMA

HUKUKUN YASAKLADIĞI PUSULA: SUÇ YOLU (ITER CRIMINIS)

KASTEN ÖLDÜRME SUÇLARINDA TAHRİK

CEZA SORUŞTURMASI VE YARGILAMASINDA AVUKATIN YERİ VE ZORUNLU-İSTEĞE BAĞLI MÜDAFİLİK

KATALOG SUÇ GEREKÇESİYLE TUTUKLAMA VE ANAYASA'YA AYKIRILIK SORUNU

EŞ TAKİBİ - DEDEKTİFLİK VE HUKUKİ DURUM

KÖTÜ MUAMELE SUÇU (TCK M. 232/1. F.)

POŞETTE PARMAK İZİ ÇIKMASI CEZALANDIRMAK İÇİN TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİLDİR

6284 SAYILI KANUN: SOMUT DELİLİN HİÇE SAYILMASI VE ÇÖZÜM

POSTMODERN ENGİZİSYON KURALI: KADININ BEYANI ESASTIR!

CİNSEL SUÇLARDA İFTİRALAR VE SAVUNMANIN HUKUKSAL GÜCÜ

CEZA YARGILAMASININ AMACI: MADDİ GERÇEĞİ ORTAYA ÇIKARMAK

HUKUKA AYKIRI ESAS HAKKINDA MÜTALAA SORUNU

YARGITAY KARARLARI PENCERESİNDEN "SUÇ İŞLEMEYE TAHRİK" SUÇU

SUSMA HAKKINI KULLANMAK ve SUÇU İNKAR ETME ALEYHE YORUMLANAMAZ

TÜRK CEZA KANUNU'NA GÖRE HIRSIZLIK SUÇU: TANIMI, CEZASI VE İSTİSNALAR

YARGITAY'A GÖRE "YAĞMA SUÇU"

BOŞANMA HUKUKUNDA "EYLEMLİ / FİİLİ AYRILIK" KAVRAMI

ZİNCİRLEME UYUŞTURUCU TİCARETİ SUÇUNDA ETKİN PİŞMANLIK

TİK TOK PAYLAŞIMLARI VE BOŞANMA

CEZA DAVALARININ VAZGEÇİLMEZ UNSURU: TANIK

SUÇ İŞLEMEK AMACIYLA ÖRGÜT KURMA SUÇUNDA KAST

KARŞI CİNSLE YANAK YANAĞA FOTOĞRAF ÇEKTİRMEK - BOŞANMA

KİŞİSEL VERİLERDE HAKİMİYET UNSURU VE BERAAT NEDENİ

CEZA DAVALARINDA DAVA ZAMANAŞIMI

TALİMATLA İFADE ALMA / SAVUNMA VE 5 YIL ALT SINIR SORUNU

YEREL MAHKEMELERİN SEGBİS KARŞITLIĞI VE SAVUNMA HAKKININ KISITLANMASI

CEZA DAVALARINDA CEZANIN BELİRLENMESİ

SANIK SAVUNMASININ ÇÖKMESİ

KARIŞTIRILAN ÖNEMLİ 5 KAVRAM: DAİMİ ARAMA KARARI - YAKALAMA EMRİ - GÖZALTI - KAÇAKLIK KARARI - TUTUKLAMA KARARI

NİTELİKLİ CİNSEL İSTİSMAR İDDİASI VE BERAAT: BİR KARAR İNCELEMESİ

DEEPFAKE VE DEEPFAKE SUÇLARI

TELETIP - TELE SAĞLIK VE UZAKTAN SAĞLIK HİZMETİNİN HUKUKİ BOYUTU

HACK SUÇLARI VE TCK'DAKİ CEZAİ YAPTIRIMLARI: DİJİTAL DÜNYADA HUKUKİ GÜVENLİĞİNİZ

MAHKEMEDEN TUTUKLANMAMA GÜVENCESİ KARARI

CEZA YARGILAMASINDA SON SÖZ SANIĞINDIR KURALI

TÜRK CEZA HUKUKUNDA HAKSIZ TAHRİK KAVRAMI

TÜRK HUKUKUNDA DİJİTAL UNUTULMA HAKKI

GENEL ANLAMDA YARALAMA SUÇLARI VE KANUNİ ÇERÇEVE

TCK MADDE 190 KAPSAMINDA UYUŞTURUCU VEYA UYARICI MADDE KULLANILMASINI KOLAYLAŞTIRMA VE ÖZENDİRME SUÇLARINA İLİŞKİN YARGITAY İÇTİHATLARI ÇERÇEVESİNDE HUKUKİ İNCELEME

CEZA MUHAKEMESİ KANUNU'NA GÖRE YETKİLİ MAHKEMENİN BELİRLENMESİ

HACKLINK SUÇLARI

CEZA YARGILAMASINDA ÖNEMLİ BİR KRİTER: HAYATIN OLAĞAN AKIŞINA UYGUNLUK

CEZA YARGILAMASINDA VİCDANİ KANAAT: MADDİ GERÇEĞİN PEŞİNDE BİR İSPAT DOKTRİNİ

BİR BOZMA SEBEBİ: ÇELİŞKİLERİN GİDERİLMEMESİ

BİR BOŞANMA SEBEBİ: KÜÇÜK DÜŞÜRÜCÜ SUÇ İŞLEME

YARGITAY'A GÖRE DEVLETİN BİRLİĞİNİ VE ÜLKE BÜTÜNLÜĞÜNÜ BOZMA SUÇU

SUÇ İŞLEMEK AMACIYLA ÖRGÜT KURMA SUÇUNDA AMAÇ SUÇ SINIRLAMASI VAR MI?

BİR YARGI AÇIĞININ DEŞİFRESİ: ŞİFAHİ GÖRÜŞME TUTANAĞI

CEZA YARGILAMASINDA KARARLARIN GEREKÇELİ OLMA ZORUNLULUĞU

TAKİBİ ŞİKAYETE BAĞLI SUÇLAR VE ŞİKAYETTEN VAZGEÇME

CEZA HUKUKUNDA MÜDDETNAME

SANIĞIN SORGUYA ÇEKME HAKKI

BOŞANMA DAVALARINDA AFFETMEK

TANIKLARIN DİNLENECEĞİ GÜNÜN SANIK VE MÜDAFİSİNE BİLDİRİLME ZORUNLULUĞU

Yüksekaya AI Asistan